mfnews.ir

انتشار: ۱۱:۲۹ - ۰۳ دی ۱۳۹۲
کد خبر : ۶۱۰۵
تعداد بازدید: ۱۰۸۱
نمايشگاهي مجازي اسناد تاريخي با عنوان « مجلس هفدهم و مصدق » شامل 15 سند تاريخي از سوي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران برپا شده است

نمايشگاهي مجازي اسناد تاريخي با عنوان « مجلس هفدهم و مصدق » شامل 15 سند تاريخي از سوي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران برپا شده است علاقه مندان جهت بازديد اسناد تاريخي و مرور  وقايع مرتبط با اسناد مي توانند به نشاني زير مراجعه كنند:

http://iichs.org/index.asp?img_cat=188&img_type=1

به گزارش پايگاه خبري بنياد مستضعفان : فرانك نظري كارشناس تاريخ معاصر ايران در حاشيه اين نمايشگاه مجازي  و تشريع وقايع تاريخي اسناد به نمايش گذاشته شده آورده است : تشکيل مجلس هفدهم همزمان با نخست‌وزيري دکتر مصدق، از دوره‏هاي پر فراز و نشيب قانونگذاري در تاريخ مجلس شورا به حساب مي‏‏آيد. که از آن جمله تقاضاي دکتر مصدق درباره اصلاح قانون انتخابات است که با مخالفت شاه روبه‌رو مي‏شود و هدف ديگر وي که در دوران نخست‌وزيري تلاش فراواني براي رسيدن به آن کرد ملي کردن صنعت نفت و خارج کردن انگليسيها از اين داستان است. مسئله نفت در دوره شانزدهم به حدي ذهن مصدق را درگير کرده بود که نتوانست در اصلاح قانون انتخابات دوره مذکور موفق شود و به همين علت انتخابات دوره هفدهم به ترتيب گذشته انجام شد.

 

فرمان انتخابات دوره هفدهم در 31 شهريور سال 1330 صادر شد، مصدق در حالي که ايران را براي شرکت در دادگاه لاهه ترک مي‏کرد دستور توقف راي گيري را بعد از انتخاب 80 تن از نمايندگان صادر و ادامه کار را به بازگشت خود موکول کرد سرانجام دوره هفدهم مجلس در تاريخ 7 ارديبهشت 1331 با حضور شاه افتتاح شد.

 در روز 8 ارديبهشت يعني يک روز بعد از افتتاح مجلس مصدق نامه‏اي به مجلسيان نوشت و در آن به فساد حوزه‏هاي تبليغاتي اشاره کرد. مکاتبات انجام شده با وزارت کشور در مورد مداخله در انتخابات با تحريک مردم و اختلال در نظم مناطق، خود گواه اين ادعاست.

 از مهمترين قوانين اين دوره، مي‏توان به واگذاري اختيارات شش ماهه مصدق، اشاره کرد، اختياراتي که توسط آن مي‏توانست لوايحي را که در برنامه دولت ضروري بوده پس از بررسي فراوان تقديم مجلس کند.

 در تيرماه 1331 مصدق از شاه درخواست کرد تا وزارت جنگ را به وي بسپرد، اما با مخالفت شاه در 25 تير 1331 مصدق از مقام خود استعفاء داد وي در استعفانامه خود مي‏گويد: براي آنکه اوضاع فعلي حالت بحراني دارد ــ لازم ديدم که پست وزارت جنگ را نيز شخصا به عهده بگيرم، چون اين موضوع مورد تصويب ذات همايوني قرار نگرفته است ــ بهتر است دولت ديگري سرکار بيايد که بتواند منويات و خواسته‌‏هاي شاهنشاه را انجام دهد...

 

در پي تظاهرات سي‏ام تير ماه 1331 و کشته شدن تعدادي از مردم سرانجام، قوام استعفاء داده و با راي تمايل مجلس بار ديگر به دکتر مصدق به نخست‏وزيري ايران رسيد. مکاتبات با محمد مصدق نخست وزير در مورد استعفاي قوام و تبريک به مناسبت انتخاب مجدد وي به نخست‏وزيري و اشاره به قتل‌عام وحشيانه مردم در سي‏ام تير ازجمله مطالب حائز اهميت اين دوره زماني است.

 ديدگاه خبرگزاريهاي خارجي در مورد نحوه عملکرد مصدق از اختيارات يادشده و نظريات نمايندگان مجلس در همين مورد از جمله مسايل مهم روز به حساب مي‏آيد.

 در 5 مرداد ماه سال 1331 دکتر مصدق وزيران کابينه خود را معرفي و با استفاده از قانون اختيارات به اصلاح قوانين دادگستري، قانون مطبوعات، قانون انتخابات، قوانين مجلس شوراي ملي، شهرداريها، ايجاد شوراي محلي در دهات جهت اصلاح امور اجتماعي و ... اقدام کرد.

 از اصلاحات قانون انتخابات مجلس شوراي ملي در آن دوره مي‏توان به حفظ صيانت از صندوق آراء، تشکيل شوراهاي ده جهت جلوگيري از تقلب در شهرستانها، تعيين فهرست اسامي منتخب هر حوزه، لايحه قانوني وصول عوارض از بنزين جهت کمک به مستمندان، تاسيس شهرداري جهت عمران و آبادي شهرها و قصبات اشاره کرد.

 

اصلاح برخي قوانين مجلس شوراي ملي در دوره نخست‏وزيري دکتر محمد مصدق مانند تشخيص عوارض در دهات، اصلاح افزايش سهم کشاورزان و .... انجام شد.

 لايحه لغو عوارض در روستاها، نمونه اي از مجموع قوانين مصوب بر پايه اختيارات ياد شده مي‏باشد.

 لايحه قانوني اصلاح قوانين مربوط به هزينه‌‏هاي دادگستري با استفاده از قانون اعطاء اختيارات مصوب نخست وزير از جمله رويکردهايي است که در اين ايام مي‏توان بدان اشاره کرد.

 جدا از اصلاح قوانين ياد شده، روابط ديپلماسي ايران با انگلستان بود که به دليل سوء‏نيت انگليس نسبت به سياست ايران در طي ماههاي گذشته مصدق را به قطع اين روابط و فراخوان اعضاي سفارت خود از خاک اين کشور واداشت.

 در اول آبان سال 1331، مجلس شوراي ملي، لايحه کاهش دوره سناتوري را از 6 سال به 2 سال به تصويب رساند هنگامي که اين قانون به توشيح شاه رسيد مجلس سنا به علت اتمام دوره، منحل شد.

 مصدق در اثر کشمکشهاي خود در دربار کم‏کم نفوذ خود را از دست داد. در نهايت، تلاش و دست‏اندازيهاي دول بيگانه و تلاش مصدق براي حفظ دولت خود، منجر به کودتاي 28 مرداد 1332، تظاهرات و تشنج در تهران، تصميم شاه به ترک وطن، عزل مصدق، انتصاب زاهدي به نخست‏وزيري، توقيف مصدق و همکارانش و انحلال مجلس شوراي ملي و سنا در 28 آبان 1332 شد.

 بنابر اين گزارش فهرست اسناد به نمايش گذاشته شده در نمايشگاه عبارت است از :

 1 - گزارش درباره مهمترين وقايع دوره هفدهم مجلس از قبيل: تشنج در انتخابات، ارجاع دولت انگلستان به ديوان داوري لاهه [54 و 53-19- 113گ]

 2 - تلگراف حسينعلي حجازي بازرس انتخابات طبس به وزارت کشور: مطلع نمودن مخاطب از ايجاد اختلال در امر انتخابات منطقه ياد شده توسط غلامرضا غائي‏کار کارمند اداره فرهنگ [123-210- 5 م]

 3 - اخذ اطلاع از خبرگزاريهاي بيگانه: تحليل استعفاي مصدق از نخست‏وزيري، تصميم نمايندگان مجلس به تحصن، متن استعفانامه مصدق و ... [55 تا 51 - 186 - 5 م]

 4 - نامه اهالي خرمشهر به رئيس مجلس شوراي ملي: ارائه استشهاد محلي در تأييد و حمايت از نخست‏وزيري محمد مصدق [38-97- 5 م]

 

5 - نامه حاج ابوالحسن افضلي سرپرست ايل و عشاير دلارستاق لاريجان به محمد مصدق نخست‏وزير: ابراز تاسف و تالم از واقعه کشتار سي‏ام تير و عرض تبريک به مناسبت نخست‏وزيري مجدد مخاطب [35 و 34 - 101 - 5 م]

 6 - تلگراف اهالي کردکوي به مصدق نخست‌وزير، آيت‌الله کاشاني و حسين مکي : ابراز تاسف از استعفاي مصدق، اعلام حمايت از نامبرده و شهداي واقعه 30 تير 1331، عرض تبريک به مناسبت سقوط حکومت قوام‌السلطنه [451 - 310 - 5 م]

 7 - نقد و تفسير خبرگزاري خارجي از نحوه عملکرد مصدق درباره اختيارات ماخوذه [250- 208 - 5 م]

 8 - متن اصلاح قانون مجلس شوراي ملي مصوبه دوره نخست‌وزيري دکتر محمد مصدق به منظور صيانت از صندوق آرا، افزايش سهم کشاورزان و سازمان عمران در کشاورزي، تشکيل شوراهاي ده و جلوگيري از راي گيري تقلبي از کشاورزان، تنظيم فهرست اسامي انتخاب‌کنندگان و ... [42 تا 38 -40 - 5 م]

 9 - گزارش وزارت کشور در مورد امور عمراني در روستاها در راستاي اجراي لايحه افزايش سهم کشاورزان و تصويب عدم وصول صدي پانزده از کشاورزي [49 -40 - 5 م]

 10 - تصويب لايحه لغو عوارض روستاها منطبق بر اختيارات داده شده به مصدق [132-269- 5 م]

 11 - اصلاح قوانين مربوط به هزينه‏هاي دادگستري با استناد به قانون اعطاي اختيارات مصدق [79-269- 5 م]

 12 - انحلال تشکيلات وزارت دادگستري بنا به دستور مصدق و انتخاب حشمت‏الله قضايي و محمد سروري به رياست وزارتخانه مذکور [248 و 247 - 208 م]

 13 - گزارش اداره کل انتشارات و تبليغات مشتمل بر قطع روابط ايران و انگليس با تصويب کابينه محمد مصدق به دليل عدم عدول انگلستان از سياستهاي قبلي خود در مسائل نفتي ايران [13 تا 11-293 - 5 م]

 14 - تعيين مدت نمايندگي سناتورها بر اساس لايحه جديد و خاتمه رسمي دوره مجلس سنا [20 و 19- 293- 5 م]

 15 - متن يک سخنراني مبني بر تمجيد از کودتاي 28 مرداد 1332 و نجات ايران از سراشيبي سقوط، ايجاد اغتشاشات توسط توده‌ايها، اهانت به مذهب و مقدسات ملي، اقدام شاه به ترک ايران، برکناري مصدق، انتصاب زاهدي به نخست‌وزيري، شکست جمهوري دمکراتيک حزب توده [16 و 15- 375- 6 م]

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: